تاریخچه سمپاد

تاریخچه تأسیس سازمان ملّی پرورش استعدادهای درخشان (سمپاد)

 

قبل‌ از تشكيل‌ اين‌ سازمان‌، از بدو پيروزي‌ انقلاب‌ فقط دو مركز آموزشي‌ تيز هوش‌ در تهران‌ وجود داشت‌ كه‌ تحت‌پوشش‌ دفتر كودكان‌ استثنايي‌ فعاليت‌ مي‌نمود و در سال‌ 66 جمعاً 802 دانش‌ آموز داشت(اين دو مركز فرزانگان و علامه حلي تهران بودند)‌ كه‌ هر لحظه‌ امكان‌ انحلال ‌و ادغام‌ اين‌ دو مركز در مراكز عادي‌ نيز وجود داشت‌.

هيئت‌ امناء اين‌ سازمان‌ در 14 اردیبهشت سال‌ 1366 با درخواست‌ معاون‌ فرهنگي‌ - اجتماعي‌ نخست‌ وزير آقاي دكتر جواد اژه‌اي با حكم‌ نخست‌وزيرمنصوب‌ گرديدند. ابتدا اين‌ سازمان‌ قرار بود صرفا زير نظر هيئت‌ امناء اداره‌ شود. اعضاي هيئت امنا عبارت بودند از: وزير آموزش و پرورش، وزير فرهنگ و آموزش عالي، رئيس سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي، مديرعامل صدا و سيما، معاون نخست وزير و رئيس برنامه و بودجه، رئيس بنياد مستضعفان و جانبازان و سه شخصيت علمي كشور آقايان دكترحسن ابراهيم‌حبيبي، حجت‌الاسلام دكتر احمد احمدي و حجت الاسلام دكتر جواد اژه‌اي.

در طول‌ سال‌ تحصيلي‌ 66 تا 67 بر اساس‌ جمعبندي‌ هيئت‌ امنای سازمان‌ به‌ درخواست‌ معاون‌ فرهنگي‌ اجتماعي‌نخست‌وزير - آقاي دكتر اژه‌اي - از نخست‌وزير‌ و با حمايت‌ رياست‌ محترم‌ جمهوري‌ وقت‌ و رهبر انقلاب حضرت آيت الله خامنه‌اي‌، با تصويب‌ ماده‌ واحده‌اي‌ درشورايعالي‌ انقلاب‌ فرهنگي‌، «سمپاد» جايگاه‌ مستحكمتري‌ پيدا نمود. بر اساس اين مصوبه وزير آموزش و پرورش رئيس هيئت امنای سازمان و آقاي دكتر جواد اژه‌اي علاوه بر عضويت علمي هيئت امنا به رياست سازمان انتخاب گرديدند.

«ماده واحده: به منظور تحقق هرچه بهتر امر شناسايي و پرورش استعداهاي درخشان كشور در سطوح مختلف تحصيلي از اين پس سازمان ملي پرورش استعدادهاي درخشان به صورت سازمان وابسته به وزارت آموزش و پرورش اداره مي گردد. اساسنامه جديد سازمان با پيشنهاد هيات امنا فعلي سازمان به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد. مصوبه یکصد و پنجاهمین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی - 67/3/10»

در سال 1366 پس از صدور احکام هیئت امنای سازمان توسط نخست وزیر، اولین مراکز در همدان و کرمان گشایش یافت که مراکز پسرانه «علامه حلی» و دخترانه «فرزانگان» نام گرفت.

در تاریخ 67/4/7 هیئت وزیران اساسنامه سازمان را تصویب نمود و در مهرماه 67، 2500 دانش آموز در 18 مرکز آموزشی مشغول تحصیل بودند. مراکزی که در این سال افتتاح گردید عبارتند از: فرزانگان امین و شهید اژه ای اصفهان، شهید مدنی و فرزانگان تبریز، شهید هاشمی نژاد و فرزانگان مشهد، شهید صدوقی و فرزانگان یزد، علامه حلی و فرزانگان اراک، شهید بهشتی و فرزانگان زینب(س) شهرری.

در مهرماه 1368، با افزایش مراکز به 38 مرکز، نزدیک به 5000 دانش آموز تحت پوشش قرار گرفتند. در این سال این مراکز در ایران اسلامی افتتاح شدند: شهید قدوسی و فرزانگان قم، میرزا کوچک خان و فرزانگان رشت، شهید بهشتی و فرزانگان کرمانشاه، شهید بهشتی و فرزانگان ارومیه، شهید حقانی و فرزانگان بندرعباس، شهید سلطانی و فرزانگان کرج، شهید بابایی و فرزانگان قزوین، شهید بهشتی و فرزانگان اهواز، شهید بهشتی و فرزانگان زنجان، شهید دستغیب و فرزانگان شیراز.

در سال 1369 با افتتاح مراکز جدید شهید بهشتی و فرزانگان شهرکرد، شیخ انصاری و فرزانگان دزفول، شهید بهشتی و فرزانگان ساری، جمعا در 44 مرکز آموزشی 7239 دانش آموز مشغول تحصیل بودند. و در سال 1370 در 50 مرکز 9682 دانش آموز مشغول تحصیل بودند. مراکز جدید عبارت بودند از: شهید بهشتی و فرزانگان بابل، شهید بهشتی و فرزانگان بیرجند، شهید بهشتی و فرزانگان خرم آباد.

در سال 1371، شهید بهشتی و فرزانگان قائمشهر، شهید بهشتی و فرزانگان سمنان، شهید بهشتی و فرزانگان شاهرود، شهید بهشتی و فرزانگان آبادان و خرمشهر افتتاح شدند و تعداد مراکز به 58 مرکز راهنمایی و 40 دبیرستان با 12769 دانش آموز رسید. در این سال 84661 نفر در کنکور راهنمایی و 20309 نفر نیز در کنکور دبیرستان سازمان ثبت نام نمودند.

در سال 1372، هشت مرکز آموزشی به مراکز سمپاد در شهرهای اسلامشهر، زاهدان، لار و بجنورد اضافه گردید و با اضافه شدن مرکز علامه حلی شماره دو تهران به جمع مراکز و افزایش پذیرش پسرانه در مناطق چهارده گانه تهران از 5 کلاس به 8 کلاس، تعداد مراکز راهنمایی به 67 مدرسه و دبیرستان ها به 48 واحد رسید. در این سال با 27 درصد افزایش، دانش آموزان مراکز به 16266 نفر رسید و داوطلبان کنکور راهنمایی هم به 106600 و دبیرستان به 36321 نفر افزایش یافت.

در سال 1373 فرزانگان راهنمایی تهران از دبیرستان تفکیک و سهمیه دخترانه مناطق چهارده گانه تهران نیز از 5 کلاس به 8 کلاس افزایش یافت. در این سال در شهرهای بروجرد و سنندج چهار مرکز آموزشی به مراکز سمپاد اضافه و تعداد مراکز راهنمایی 71 و دبیرستان ها به 54 واحد و کل دانش آموزان به 20121 نفر رسید. داوطلبان کنکور راهنمایی هم به 117555 و تعداد داوطلبان کنکور دبیرستان به 47893 نفر رسید.

در سال 1374 در هریک از شهرهای سبزوار، نیشابور، بوشهر، اردبیل و ایلام دو مرکز شهید بهشتی و فرزانگان افتتاح و تعداد مراکز به 81 مدرسه راهنمایی و 69 واحد در دبیرستان رسید. تعداد دانش آموزان هم به 24324 نفر و مجموع داوطلبان کنکور 196171 (140741 راهنمایی و 55430 دبیرستان) نفر شد.

در سال 1375 صرفا مراکز شهید بهشتی و فرزانگان کاشان افتتاح گردید که تعداد مراکز به 83 مدرسه راهنمایی و 74 دبیرستان با 27647 دانش آموز رسید. داوطلبان کنکور راهنمایی و دبیرستان در این سال در مجموع به 224888 نفر افزایش یافت.

در سال 1376 مراکز جدیدی افتتاح نشد ولی در سال 1377 مراکز سمپاد در شهرهای گرگان، یاسوج و آمل افتتاح گردیدند. در این سال تعداد مراکز راهنمایی به 89 مدرسه و تعداد دبیرستان ها به 86 واحد و مجموع دانش آموزان سمپاد به 33600 نفر رسید. در این سال با توجه به اینکه سال آخر دبیرستان در نظام جدید مراکز پیش دانشگاهی جدا می شدند، عملا 68 مرکز آموزشی دبیرستان سمپاد پایه پیش دانشگاهی را هم داشتند. حجم داوطلبان کنکور نیز به رقم 236883 نفر رسید.

در سال 1378 تنها دو دبیرستان به مراکز اضافه گردید و 6 مرکز جدید نیز در پیش دانشگاهی دانش آموز داشتند. تعداد دانش آموزان مراکز در این سال به 35395 نفر رسید ولی با افزایش شرط معدل ورود به دبیرستان از 18/5 به 19 مجموع داوطلبان کنکور به 233928 نفر کاهش یافت.

در اسفند 1379 قانون تجمیع توسط شورای عالی اداری تصویب شد.

در سال تحصیلی 83-82 بر اساس مصوبه هیئت امنا مجوز تأسیس 2 مرکز در شهریار و 2 مرکز در مراغه صادر شد. همچنین، بر اساس کف تعداد دانش آموز برای شهرهای رفسنجان، سیرجان و گنبد کاووس جهت تأسیس مرکز موافقت شد. بدین ترتیب برای سال تحصیلی 84-1383 تعداد 99 مرکز راهنمایی و 98 دبیرستان تحت پوشش سازمان بود.

در پایان سال تحصیل 85-1384، سازمان دارای 118 مرکز راهنمایی و 116 مرکز دبیرستان بود که 46270 دانش آموز را تحت پوشش خود قرار داده بود و روند گسترش سازمان با افتتاح نخستین مرکز عشایری (جهانگیرخان قشقایی) در شیراز ادامه داشت. 

برای اطلاع بیشتر از تاریخچه گزینش تیزهوشان می توانید به مقالات زیر مراجعه نمایید: 

گزینش تیزهوشان قبل و بعد از انقلاب(1)

گزینش تیزهوشان قبل و بعد از انقلاب(2)